Witamy na naszej stronie!

Szanowni Państwo, ponieważ z przyczyn obostrzeń sanitarno-epidemiologicznych nie mogliśmy w tym roku przeprowadzić Kwesty na cmentarzu w Świlczy, której celem jest gromadzenie środków finansowych na dokończenie renowacji zabytkowych nagrobków, zwracamy się z gorącą prośbą o dokonywanie darowizn/wpłat na nasz rachunek bankowy: 73 9159 1023 2005 5003 1748 0001

Towarzystwo Przyjaciół Świlczy, Świlcza 152A, 36-072 Świlcza

W tytule przelewu należy wpisać: Renowacja zabytkowych nagrobków


Liczy się każda wpłacona złotówka. Będziemy wdzięczni za zrozumienie i okazane wsparcie!

Artur Szary
Prezes Zarządu TPŚ


        W dniu 16 maja o godz. 17.15, na cmentarzu parafialnym w Świlczy, na symbolicznym grobie por. Wiktora Tadeusza Błażewskiego ps. Orlik, odbyła się ceremonia upamiętniająca 76. rocznicę śmierci świlczańskiego Bohatera.

        Porucznik Błażewski urodził się i wychował w rodzinie kierownika Szkoły Powszechnej w Świlczy. Był Oficerem Dywersji Inspektoratu Armii Krajowej Rzeszów. Zginął od kul ubeckich siepaczy podczas obławy w nocy z 16 na 17 maja 1945 r. w Rudnej Wielkiej. Miejsce jego pochówku jest nieznane, ale w rodzinnym grobie w Świlczy żołnierze Orlika złożyli jego krew zebraną z miejsca zabójstwa.

        Niedzielna uroczystość połączona była z poświęceniem nowej tablicy nagrobnej ufundowanej przez Samorząd Gminy Świlcza z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Świlczy. Udział w tym niecodziennym i wzruszającym wydarzeniu wzięli członkowi najbliższej rodziny bohaterskiego porucznika, mieszkający na co dzień w Toruniu i Warszawie, a także władze samorządowe, na czele z Wójtem Gminy Świlcza, Adamem Dziedzicem, przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej z Rzeszowa i lokalna społeczność.

        Ceremonię przygotowała patriotyczna młodzież ze Świlczy i Trzciany, należąca do III Kompanii Związku Strzeleckiego „Strzelec”. Apel Poległych poprowadził historyk Artur Szary, prezes Towarzystwa Przyjaciół Świlczy, młodszy inspektor Związku Strzeleckiego „Strzelec”, dowódca III Kompanii strzeleckiej. Dzięki uprzejmości Pana Pawła Styki, członka TPŚ, wydarzenie zostało uwiecznione w postaci filmu oraz zdjęć, prezentowanych poniżej.

        W ceremonii wzięła udział redaktor Radia Rzeszów Iwona Piętak, czego owocem jest przygotowana przez nią relacja radiowa, wyemitowana na antenie, a także reportaż poświęcony Porucznikowi Wiktorowi Błażewskiemu.


       W dniu 16 maja 2021 r. (w niedzielę), o godz. 17.15, na cmentarzu parafialnym w Świlczy odbędzie się ceremonia Apelu pamięci oraz złożenia kwiatów na symbolicznym grobie por. Wiktora T. Błażewskiego ps. Orlik, upamiętniająca 76. rocznicę śmierci Bohatera. Uroczystość połączona będzie z odsłonięciem nowej tablicy nagrobnej ufundowanej przez Samorząd Gminy Świlcza z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Świlczy. Dzięki zaangażowaniu i współpracy Wójta Gminy Świlcza oraz TPŚ wykonano również renowację grobu, położono wokół niego nową kostkę i ustawiono maszt pod flagę. Serdecznie zapraszamy na uroczystość!

Zarząd TPŚ


Prace renowacyjne Kaplicy Świętego Antoniego w Świlczy

      Wiosną 2019 r. rozpoczęto prace, których celem jest pełna renowacja techniczna i estetyczna kaplicy Św. Antoniego w Świlczy. Przygotowano niezbędną dokumentację, dokonano zgłoszeń i wpisów do rejestru zabytków oraz uzyskano zezwolenia na prace od nadzoru konserwatorskiego. Udało się terminowo przygotować dwa projekty i uzyskać dofinansowanie Podkarpackiego Konserwatora Zabytków i Samorządu Województwa Podkarpackiego. Na przełomie wiosny i lata ruszyły prace techniczno-remontowe. Rozpoczęło je osuszanie zawilgoconego budynku i wykonanie instalacji elektrycznej, aby mogły ją przykryć rekonstruowane tynki.
      Kolejny etap prac konserwacyjnych realizowany jest przez PICTURA AUREA LTD, tj. małżeństwo, Państwa Joannę Jasiewicz-Witczak i Roberta Witczaka z Łańcuta. Wykonują oni pełną konserwację techniczną i estetyczną polichromii i tablic epitafijnych w kaplicy zgodnie z programem prac, który szczegółowo obejmuje:
  • Wymianę zniszczonych desek sklepienia;
  • Zabezpieczenie wymienionych desek przed wilgocią;
  • Impregnację odsłoniętych pierwotnych desek i belek preparatem Holtz-Verfestigung;
  • Nabicie siatki podtynkowej;
  • Przeżyłowanie pęknięć;
  • Wzmocnienie wątku ceglanego przez nasączanie preparatem Silikatfestigen;
  • Odsalanie i zabezpieczanie przed wilgocią przez nanoszenie preparatu Sulfatexflussing;
  • Nałożenie warstwy izolacyjnej Silfatexschlamme;
  • Nałożenie pierwszej warstwy zaprawy wapienno-piaskowej z preparatem wzmacniającym Halfest;
  • Nałożenie drugiej warstwy zaprawy wapienno-piaskowej z preparatem wzmacniającym przyczepność Vorspitzmortel;
  • Położenie końcowej zaprawy wyrównawczej wapienno-piaskowej;
  • Gruntowanie zaprawy pod malowanie preparatem Hydrotitengrunt;
  • Oczyszczenie powierzchni malowidła;
  • Impregnację malowidła preparatem Kiesol;
  • Rekonstrukcja i punktowanie malowidła farbami firmy Remmers;
  • Oczyszczenie tablic epitafijnych metodami fizyko-chemicznymi i mechaniczne doczyszczanie;
  • Polerowanie powierzchni tarczami polerskimi (300, 600, 800);
  • Naniesienie na gorąco powłoki ochronnej z mikrowosku Cosmoloid H 80;
  • Polerowanie powierzchni przy użyciu filcu.

  •       Renowacja kaplicy ma być rozszerzona o instalację oświetlenia elektrycznego, rekonstrukcję dębowej mensy ołtarza, ułożenie posadzki, zabezpieczenie obiektu poprzez założenie stylizowanych krat w oknach i drzwiach oraz zewnętrzne malowanie budynku kaplicy. Organizatorzy przedsięwzięcia chcą równocześnie odrestaurować przelegający do kaplicy zabytkowy nagrobek Józefa Krupnickiego, zmarłego w 1861 r. dziedzica folwarku Woliczka. Zgodnie z umową i harmonogramem prace mają być wykonane do 15 października 2019 r.
          Pomysłodawcą i koordynatorem działań renowacyjno-restauratorskich jest Towarzystwo Przyjaciół Świlczy we współpracy z tutejszą Parafią Rzymskokatolicką. Misterne, ale i kosztowne prace konserwatorskie nie mogłyby być realizowane bez materialnego wsparcia Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Samorządu Województwa Podkarpackiego, Samorządu Gminy Świlcza oraz prywatnych darczyńców, tj. rodziny Kirchnerów z Anglii i rodziny Błonarowiczów z Gliwic.

    Autor: Artur Szary (Prezes TPŚ)

    Odbiór prac konserwatorskich w kaplicy Kirchnerów w Świlczy

         Dużo działo się w Świlczy latem i jesienią na niwie podtrzymywania kultury materialnej i duchowej. Obfitość, a przy tym charakter i szerokie spektrum podejmowanych wyzwań są istotne dla wzmacniania poczucia tożsamości świlczan, budowania więzi lokalnej społeczności oraz relacji z Małą Ojczyzną.
          W pierwszy tygodniu września br. miał miejsce obiór części prac konserwatorskich i restauratorskich w kaplicy grobowej rodu Kirchnerów (Św. Antoniego) na cmentarzu w Świlczy. Ten etap renowacji został wykonany przez firmę p. Joanny Jasiewicz-Witczak z Łańcuta. Fundusze na konserwację kaplicy zostały pozyskane przez Towarzystwo Przyjaciół Świlczy i Parafię Rzymskokatolicką pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Świlczy. Pochodzą one od Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Samorządu Województwa Podkarpackiego, z darowizn rodziny Kirchnerów z Anglii, Błonarowiczów z Gliwic oraz z zasobów własnych TPŚ.

    Rozszerzenie prac związanych z renowacją zabytków

          Kolejny etap prac w kaplicy i na parafialnym cmentarzu realizowany był we współpracy Towarzystwa Przyjaciół Świlczy z Samorządem Gminy Świlcza oraz Gminnym Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji w Świlczy zs. w Trzcianie. Rozpoczęła go renowację trzech zabytkowych nagrobków cmentarza w Świlczy: Józefa z Lubrańca Dąmbskiego (zm. 1835), Józefa Krupnickiego (zm. 1861) i ks. dr Juliusza Trandy(zm. 1883). Równolegle trwały uzupełniające prace konserwacyjne kaplicy Św. Antoniego (rodu Krupnickich i Kirchnerów).
         Jesienią trwały intensywne roboty związane z renowacją zabytków na wspomnianym cmentarzu. Najpierw udało się nam ustawić na wybetonowanym fundamencie elementy nagrobka ks. dr. Juliusza Trandy, świleckiego proboszcza i rektora przemyskiego seminarium. Dzięki pomocy członków TPŚ i miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej udało się m.in. rozebrać, w celu przygotowania odpowiedniego fundamentu, a następnie ustawić z powrotem kamienne elementy nagrobnego pomnika księdza Trandy. W prace zaangażowały się następujące osoby: Tomasz Biały, Adam Majka, Bartłomiej Majka, Maciej Majka, Marcin Miłek, Tadeusz Pachorek, Tadeusz Rzucidło, Dominik Rzeszutek, Paweł Ziaja, Marcin Żańczak, Anna Żarska i Tomasz Żarski.
         Na tym etapie prac konkretne działania dotyczące ratowania zabytków w Świlczy wsparł Wójt Gminy Świlcza, Adam Dziedzic. Prace budowlane wykonane zostały przez zespół kierowany przez Ryszarda Chmaja. Szczególne podziękowania, za profesjonalne wykonanie posadzki w kaplicy, należą się Stanisławowi Burdasiowi. Duży wkład pracy włożył także Andrzej Kozdęba, wykonawca instancji elektrycznej w kaplicy. Zasadnicze prace renowacyjne prowadził konserwator Adam Jasiewicz z Krakowa.

    Poświęcenie odnowionych nagrobków i kaplicy w Świlczy

         W wigilię Uroczystości Wszystkich Świętych Towarzystwo Przyjaciół Świlczy celebrowało poświęcenie odrestaurowanej Kaplicy oraz zabytkowych nagrobków. Poświęcenia dokonał ks. Antoni Czerak, proboszcz parafii Świlcza. W tym niecodziennym wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych gminy, na czele z Wójtem Gminy Adamem Dziedzicem i Przewodniczącym Rady Gminy Piotrem Wanatem. Przybyli również zaproszeni goście, którzy w ciągu roku wspierali prace konserwatorskie, Andrzej i Paweł Kirchnerowie z Londynu, dr Andrzej Błonarowicz z Gliwic oraz prof. Barbara Judkowiak z Poznania. Na fetowanie tegorocznych działań renowacyjnych TPŚ zaproszenie przyjęli animatorzy bratniego Stowarzyszenia "Wspólnie dla Rudnej Wielkiej" na czele z Prezes Zarządu Olgą Rusin-Przywarą.

    Kwesta na ratowanie zabytkowych nagrobków w Świlczy

         W dniu 1 listopada 2019 r., w Uroczystość Wszystkich Świętych, na cmentarzu parafialnym w Świlczy przeprowadzona została kwesta - zbiórka pieniędzy do puszek - na rzecz ratowania kolejnych zabytkowych nagrobków. Tegoroczną kwestę Towarzystwa Przyjaciół Świlczy (zbiórkę publiczną nr 2019/4662/OR) wsparli w ramach akcji wolontariackiej uczniowie Szkoły Podstawowej im. Świętego Jana Kantego w Świlczy, „Strzelcy”, członkowie Oazy oraz Grupy Teatralnej TESPIS. Dzięki ofiarności parafian i gości odwiedzających w tym dniu cmentarz udało się uzyskać kwotę 4 858 złotych i 53 grosze. Z zebranych środków chcemy odrestaurować nagrobek Józefa Balickiego, brata bł. ks. Jana Wojciecha Balickiego oraz najstarszy nagrobek cmentarza w Świlczy, klasycystyczny pomnik Aleksandra Tołasiewicza.

    Nostalgiczne spotkania w Świlczy

          Wakacje 2019 r. w Świlczy obfitowały w wiele niecodziennych wydarzeń. Naszą miejscowość odwiedziły ciekawe osobowości wywodzące swoje korzenie z tej ziemi i poszukujące swojej rodzinnej historii. Wśród nich był prof. Christopher J. Stanton specjalizujący się w fizyce materii skondensowanej, wykładowca Uniwersytetu Floryda oraz pracownik MagLab - największego na świecie laboratorium silnego pola magnetycznego.
         Na przełomie sierpnia i września Świlczę odwiedziła także Jasia Lachcik z USA, bratanica bohatera spod Monte Cassino i Ankony, kawalera Orderu Virtuti Militari ppor. Franciszka Lachcika. Jej wizyta w rodzinnej wsi była okazją do rozmowy o życiu potomków emigrantów ze Świlczy w Ameryce oraz do podarowania jej świeżego, tegorocznego wydania kolejnej monografii naszej wsi.
         W podobnym duchu doszło do spotkania z dr. Januszem Jabłońskim, świlczaninem, który od wielu lat mieszka i pracuje we Wrocławiu. Doktor Jabłoński zechciał podzielić się cennymi wspomnieniami dotyczącymi historii naszej wsi w XX w. Wyraził wolę podzielnia się, za pośrednictwem TPŚ, pamiątkowymi fotografiami i dokumentami dotyczącymi biografii jego ojca Bronisława Jabłońskiego ps. „Sroka”, żołnierza Armii Krajowej Placówki „Świerk” oraz wuja, Józefa Czyrnika, żołnierza kampanii wrześniowej 1939 r. i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, marynarza poległego na storpedowanym ORP „Dragon” w 1944 r.

    Kontakt: Towarzystwo Przyjaciół Świlczy, 36-072 Świlcza 152A, tps-kontakt@wp.pl